ketenaansprakelijkheid is daar een uitgesproken voorbeeld van.
voor ondernemingen die werken met onderaannemers, partners of externe uitvoerders is het essentieel om niet alleen contractueel, maar ook operationeel en administratief voorbereid te zijn op de steeds strenger wordende controlemechanismen.
zo is sinds 1 januari 2026 werd de zorgvuldigheidsplicht verder verstrengd.
in sectoren waar intensief wordt samengewerkt met (onder)aannemers, zoals de bouw- en vleessector, neemt de juridische verantwoordelijkheid binnen de uitvoeringsketen steeds verder toe. dit betekent dat passieve opvolging niet langer volstaat, en dat ondernemingen hun interne controles en contractuele afspraken best grondig evalueren.
de regelgeving rond ketenaansprakelijkheid bepaalt dat niet enkel de directe werkgever aansprakelijk kan worden gesteld bij illegale tewerkstelling, maar ook de opdrachtgever of hoofdaannemer binnen dezelfde contractuele keten.
het gaat daarbij specifiek om de tewerkstelling van illegaal verblijvende derdelanders: personen met een nationaliteit buiten de Europese Economische Ruimte en Zwitserland.
voor professionele opdrachtgevers en aannemers betekent dit dat zij, onder bepaalde voorwaarden, medeverantwoordelijk kunnen worden gehouden wanneer een onderaannemer werknemers inzet zonder geldig verblijfs- of arbeidsrecht.
in de praktijk merken wij dat dit risico nog te vaak wordt onderschat.
sinds begin 2026 geldt een expliciete en verstrengde zorgvuldigheidsplicht. ondernemingen moeten vanaf nu kunnen aantonen dat zij actief en structureel controles uitvoeren binnen hun samenwerkingsketen.
louter vertrouwen op verklaringen van onderaannemers volstaat niet langer. van opdrachtgevers en hoofdaannemers wordt verwacht dat zij effectief nagaan of de tewerkstelling conform de regelgeving verloopt, en dat zij dit kunnen staven met een gedocumenteerd en gestructureerd dossier.
voor risicogevoelige sectoren zoals bouw en vleesverwerking verhoogt de kans op inspecties en handhaving aanzienlijk.
wat wordt concreet van u verwacht?
de verstrengde zorgvuldigheidsplicht vertaalt zich in een aantal duidelijke verwachtingen:
- voorafgaand aan de samenwerking een schriftelijke verklaring vragen aan uw (onder)aannemer waarin deze bevestigt geen illegaal verblijvende derdelanders tewerk te stellen
- een gestructureerd dossier aanleggen met identificatie- en tewerkstellingsgegevens van alle betrokken partijen
- nagaan of aangifteplichten, zoals de 30bis-melding in de bouwsector, correct worden nageleefd
- bij elke factuurbetaling controleren of er sociale of fiscale schulden bestaan en, indien nodig, de wettelijke inhoudingsplicht toepassen
- verdachte of ontbrekende gegevens tijdig melden via de bevoegde kanalen
- alle relevante documenten minstens 5 jaar bewaren
de bewijslast dat u aan uw zorgvuldigheidsplicht heeft voldaan, rust in belangrijke mate op uw onderneming
mogelijke sancties: meer dan een administratief risico
indien illegale tewerkstelling wordt vastgesteld en de verplichtingen niet correct werden nageleefd, kunnen de gevolgen aanzienlijk zijn.
de wet voorziet zowel strafrechtelijke sancties als administratieve geldboetes, die bovendien worden vermenigvuldigd per betrokken werknemer. voor ondernemingen met meerdere werven of productievestigingen kan dit risico zich cumulatief manifesteren.
naast de financiële impact moet rekening worden gehouden met reputatieschade en mogelijke gevolgen voor lopende of toekomstige overheidsopdrachten.
ketenaansprakelijkheid is daarmee geen louter administratieve verplichting, maar een materieel bedrijfsrisico.
vanuit risicobeheerperspectief is ketenaansprakelijkheid in essentie een compliance- en governance vraagstuk. het raakt aan interne controles, contractuele afspraken, documentbeheer en bestuurdersaansprakelijkheid.
bij mawyc insurance adviseren wij onze corporate klanten dan ook om:
- sociale compliance integraal op te nemen in hun onboarding proces van aannemers
- contractueel duidelijke vrijwarings- en controleclausules te voorzien
- documentatie centraal en digitaal te beheren
- interne verantwoordelijkheden duidelijk toe te wijzen
- bestaande verzekeringspolissen te laten toetsen op mogelijke raakvlakken met bestuurders- en bedrijfsaansprakelijkheid
een louter administratieve aanpak volstaat niet. het vraagt een geïntegreerde benadering waarin compliance, contractmanagement en verzekeringsstructuur op elkaar zijn afgestemd.
de verstrengde regelgeving en de verhoogde handhaving maken dat een passieve houding niet langer volstaat. een doordachte voorbereiding en correcte administratieve opvolging zijn essentieel om uw onderneming te beschermen tegen zware financiële en strafrechtelijke gevolgen.
ketenaansprakelijkheid illustreert hoe compliance vandaag integraal deel uitmaakt van duurzaam en verantwoord ondernemen.
plant u binnenkort een nieuwe werf, uitbreiding of samenwerking met (onder)aannemers in binnen- of buitenland?
dan bekijken wij graag samen met u welke preventieve maatregelen aangewezen zijn en hoe u uw risico’s correct kan structureren — zowel operationeel als verzekeringsmatig.
contact & vragen
heeft u vragen? neem gerust contact op met uw vertrouwde contactpersoon voor verdere toelichting of een individuele analyse van uw situatie, of neem contact met ons op via de onderstaande contactgegevens.
bronnen
- Pia Group – analyse ketenaansprakelijkheid en risico in bouw- en dienstensector
- International Labour Organization – richtlijnen rond arbeidsrechten en ketenverantwoordelijkheid
- Legal Direct, 22 februari 2026
- PWC risk & compliance insights - managing third-party risk in complex supply chains
- Deloitte legal & risk research - supply chain resilience and regulatory pressure in global operations
